Erken Dönem Stoacılardan Seçme Fragmanlar (Ariston, Herillos, Diogenes, Antipatros, Arkhedemos vd.)

Bu derlemede hakkında kısıtlı bilgiye sahip olduğumuz “diğer” Stoacılara yer verilmektedir. Başlıkta geçen “seçme” ifadesi Zenon, Kleanthes ve Khrysippos’un ününden ya da düşüncelerinden ötürü görmezden gelinen ya da zamanla gözden yiten filozofların fragmanlarına işaret etmektedir. Ayrıksı bir topluluk olan Aristoncular ve anlaşmazlıklar yüzünden bir süre sonra dağılıp giden Herillosçular, o dönemde dahi yekpare bir düşüncenin bulunmadığını göstermektedir. Stoa öğretisini yaşlılığında terk eden Dionysios’un yaşamı, Stoacı vaadin gerçekliğine kuşkuyla yaklaşılmasına yol açmakta; bir kralın maiyetine giren Persaios’un düşünceleri ve devlet adamlarına danışmanlık yapan Sphairos’un tavsiyeleri politikanın işlevini bulanıklaştırmaktadır. Ayrıca Epikourosçu Philodemos’un baş düşmanı Diogenes ve kuşkucu Karneades’i çürütmekle ömrünü tüketen Antipatros, muhalif okullar ile Stoacılığın bitmez bilmez mücadelesini anlamaya yardımcı olmaktadır. Mantık konularında ustalıklarıyla bilinen Arkhedemos ve Krinis, fiziğe ve matematiğe yönelik ilgileriyle dikkat çeken Apollodoros ve Boethos, Stoa felsefesinin etikten ibaret olmadığını gözler önüne sermektedir. Ayrıca düşünceleri hakkında çok az şey bildiğimiz Apollophanes, Tarsuslu Zenon, Eudromos, Sosigenes ve Basileides ile ilgili fragmanlar sayesinde Stoacılık yapbozu tamamlamakta, “Stoa problemi” az da olsa aydınlanmaktadır. “Diğer” Stoacılar ve onların “seçme” fragmanları okulun gelişimini, değişimini veetkisini izlemeyi kolaylaştırmaktadır.