Gözetim Altında | Gündelik Hayatın Sayısallaşması

Gündelik hayat, fark edilmeyen bir veri üretim alanına dönüşmüş durumda. Sokakta yürürken kameralar, sosyal medya paylaşımları, alışveriş sırasında bırakılan dijital izler ve sağlık uygulamalarına kaydedilen en mahrem bilgiler… Tüm bu parçalar, geniş bir gözetim ağının iç içe geçmiş katmanlarında bir araya geliyor. Artık gözetim, izlemenin ötesine geçerek davranışları yönlendiren, normları şekillendiren ve kimlikleri arka planda yeniden üreten bir iktidar biçimi olarak işliyor. Gözetim Altında, bu dönüşümün tarihsel kökenlerini antik dönemden modern devletlere, sanayi kapitalizminden dijital ekonomiye uzanan bir hat üzerinden takip ediyor. Panoptikon fikrinin bugünün algoritmik gözetim düzeniyle nasıl birleştiğini tartışan kitap, yüz tanıma sistemlerinden Netflix’in içerik öneri mekanizmalarına, sosyal medya platformlarından Amazon’un kişiselleştirilmiş reklamlarına ve veri temelli sınıflandırma tekniklerine kadar çağdaş gözetimin farklı yüzlerini görünür kılıyor.

Kitap, gözetimin yalnızca güvenlik amacıyla kullanılan bir teknik olmadığını; tüketim davranışlarını yönlendiren, siyasi tercihleri biçimlendiren, çalışma yaşamını denetleyen ve toplumsal normları yeniden üreten kapsamlı bir mekanizma haline geldiğini gösteriyor. Sınır geçişlerinden sağlık verilerine, e-ticaret alışkanlıklarından dijital benlik inşasına kadar uzanan geniş bir alanda, görünmez bir düzen sessizce işliyor. Devletlerle teknoloji şirketlerinin ortaklaştığı bu yeni güç alanı, bireylerin bedenlerini, alışkanlıklarını ve duygusal dünyalarını yeniden şekillendiriyor. Eleştirel bir perspektifle kaleme alınan bu çalışma, dijital konforun ardındaki yeni iktidar biçimlerini anlaşılır bir çerçevede sunuyor. Gündelik rutinin en sıradan anlarında bile geride bırakılan izlerin nasıl anlamlandırıldığını ve modern hayatın görünmez sınırlarının hangi mekanizmalarla kurulduğunu ortaya koyarak, sayısallaşmış dünyanın işleyişine dair farkındalık yaratmayı amaçlıyor.