Bağdat’ta Kölemen Hakimiyeti 1749-1831

Elinizdeki bu çalışma Osmanlı Devleti’nin; İran, Rusya, İngiltere ve Fransa ile büyük çekişmeler içerisinde olduğu XIX. yüzyılın başındaki Irak’ın durumunun önemli bir fotoğrafıdır. “Kölemenler” olarak tarihe geçen ve seksen iki yıl Bağdat’ı yöneten bu valilerin kimler olduğu, yönetimi nasıl ele geçirdikleri, bölgeyi nasıl yönettikleri, Osmanlı Devleti’nin merkezi hükümetiyle ilişkileri, askerî ve siyasi durumları, politik tavırları, arkalarında bıraktıkları ve nihayetinde ortadan nasıl kaldırıldıkları, eserin konusudur. Eserin müellifi olan, Sabit mahlasını kullanan Süleyman Fâik Bey’in eski harflerle kaleme aldığı ve asıl adı “Bağdad’da Kölemen Hükümeti’nin Teşekkülüyle İnkırazına Dair Risaledir” olan doksan beş sayfalık bu çalışma, sadeleştirme yöntemiyle okuyucuya sunulmuştur. Sultan II. Mahmud döneminin sonlarına kadar Bağdat’ta devam eden idareciliklerinde Kölemenler, kendisi de bir Kölemen olup aynı zamanda meşhur asker ve devlet adamı Mahmut Şevket Paşa ile Irak Başbakanı Hikmet Süleyman’ın da babası olan Süleyman Fâik’in farklı bakış açılarından sunulmaktadır.